Meraklısına Notlar

viyana`nın 16° 22´ 27´´ doğu boylamında ve 48° 12´ 32´´ kuzey enleminde bulunduğu sizi ne kadar ilgilendirir bilemiyoruz ama aşağıdaki konulardan birkaçının ilginizi çekeceğini sanıyoruz.

sacher turtası(sachertorte)

efsanevi bir şekilde anlatıldığına göre 1832 yılında viyanalı asilzade wenzel clemens fürst metternich soylu konukları için lezzetli bir tatlı yaratılmasını emreder ve ekler: "dass er mir aber keine schand’ macht, heut abend!" (aman sakın beni utandırmasın, bu akşam!). oysa şef aşçı yatağında hasta yatmaktadır o gün ve imdada 16 yaşındaki, iki yıldan beri aşçı çıraklığı yapan franz sacher yetişir ve bugün avusturyalılar'ın dünyaca ünlü spesiyalitesi olarak bilinen marmelatlı çikolatalı pastasını yapar.asilzade bayılır bu sachertorte adı verilen pastaya.

prater

viyana`nın sembollerinden; dev dönme dolaplı, bir tür devasa lunapark ve gezinti mekanı.

stephansplatz

viyana'nın göbeğinde duran, aziz stephan'ın mezarını içinde taşıyan stephansdom katedralınden adını alan çok güzel ve etkileyici bir meydan.

kärtner strasse

viyana`nın turistik caddelerinden en önemlisi. bir ucu stephansplatz`a varan diğer ucu viyana operasına uzanan bu pahalı ve süslü cadde üzerinde yürümek ve etrafa bakınmak günün yorgunluğundan sizi uzaklaştırabilir, ruhunuza akdeniz rüzgarlarını taşıyabilir, bir fincan melange eşliğinde gamdan kederden eser bırakmayabilir.

melange

dünyanın en iyi kahvesini italyanın yanında avusturya`da içebilirsiniz. fakat iyi kahvenin tadını tarif etmek, hele böylesine lezzetli olanını ne mümkün ...

viyana üniversitesi

avrupa`nın en eski üniversitelerinden.1365 tarihinde kurulduğu düşünülürse yaklaşık 650 yıl gibi uzun bir mazisi var. birçok nobel ödülü almış bilimadamı çıkarmıştır. fizikçi erwin schrödinger ve viktor franz hess, biolog konrad lorenz, immünolog karl landsteiner veya iktisatçı friedrich a. von hayek gibi.

viyana iktisat üniversitesi

modern binası, teknik donanımı ve eğitim başarısıyla avrupa`nın en başarılı iktisat üniversitelerinden. daha mezun olmadan öğrencilerinin çoğunun şirketler tarafından işe alındığı bir gerçek.

barok

mimarlıkta, bir çok çeşit deniz kabukları şeklinde eğmeçli bezemelerden meydana gelen , 17. yy'da kısmen, 18. yy'da ise avrupa'nın özellikle katolik ülkelerine ve latin amarika'ya yayılmış olan üsluptur. barok kelimesi sadece 17. yy'daki genel tutumu nitelendirmekle kalmamış, helenizm ile gotik'in geç dönemlerindeki bazı belirtilerin ifade edilmesinde kullanılmıştır. "tam yuvarlak olmayan incileri anlatmakta kullanılan bir kuyumculuk terimi" olduğu furetiere'in 1690'da hazırladığı fransızcanın ilk sözlüğündeki karşılığıdır. fransız akademisi sözlüğünde de 1694'teki ilk baskısında furetiere'in tanımlamasını tamamen desteklemiştir. bu akımla ilgili madde 1740'taki baskıda ise mecazi anlamdaydı yani düzensiz, tuhaf ve eşit olmayan anlamında. jean jacques rousseau barok müzik için , "armoninin açık seçik olmadığı, modülasyonlar ve uyumsuzlukla dolu entonasyonları güç ve hareketi zor olan müziktir" demiştir. "mimarlıkta barok, tuhaflığın bir nüansıdır" yapı sanatı ile ilgili ilk tanımlama olan 1788' deki "encyclopedie methodique"te bulunmakta ve karşılığındadır. barok mimari rönesans'ın katı kurallarına bir tepki olarak italya'da ortaya çıkmış ve 17. yy'da ülkenin önde gelen üslubu kabul edilmiştir. barok, maniyerizmin daha zengin ve esnek izleyicisi olarak benimsenir. barok'ta organiklik vardır. yapı tek başına bir heykel olmayıp kentin düzenine uyan bir elemandır. rönesans'taki düz çizgilere karşılık barok'ta girinti çıkıntılar, cephelerde dalgalanmalar izlenir. cepheler heykelsidir. bezeme düzeni strukturu tamamen kaplar. barok'ta merdiven önemlidir. roma'daki ispanyol merdivenleri trevi çeşmesi örneklerindendir sırasıyla italya'dan sonra ispanya ve portekiz'i etkisi altına almıştır. meksiko'daki meşhur katedral barok üsluptadır. barok mimari almanya ile fransa'yı, daha az olarakda ingiltere'yi etkilemiştir .

belvedere

viyana'da, bugün müze olarak kullanılan sarayın adı. özellikle klimt, schiele ve kokoschka'nın eserleri için ziyaret etmeye değer.

birde teraslı bahçesi ve buradaki viyana manzarası için.

schönbrunn

viyana'nın kraliyet sarayı. mükemmel bir bahçeye, bahçede akılalmaz kompoziyonlarla biçilmiş bitkilere sahiptir. ve pek tabii mükemmel bir hayvanat bahçesini, mükemmel iki tane de teranyum'u içinde barındırır. teranyumlardan biri bitki, diğeriyse kelebek sergisidir ve kelebek teranyum'u yılın belirli zamanlarında açık olmaktadır. içinde serbestçe gezerken heryerinizden kelebekler uçuşur. hayvanat bahçesi ise ayrı bir fenomendir. halen daha hayvanat bahçesinin ilk yapıldığı yıllardan (kraliyet döneminden) kalan bir iki kafes görülmesi mümkündur, ancak günümüzde o kadar genişletilmiştir ki, şaşırmadan edemez insan. avrupa'nın en büyük hayvanat bahçelerinden birtanesine sahiptir schoenbrunn. pek tabii habsburg esintilerine rastlanır. barok mimarinin en önemli örneklerinden birisidir.

mozartkugel

en çok bulunduğu şehir doğal olarak mozart`ın doğduğu yer olan salzburg'dur. kugel (küre-top) genelde noel zamanlarına doğru vitrinlerde gözükmeye başlayan bir küre çikolatadır. her kutuda 6 tane vardır. içinde fındık ve şamfıstığı çokça bulunduğu için bizim damak tadımıza da hitab eder. kendi halinde ufak bir şehirken mozart gibi bir dahinin doğuşuyla (ve sonra da çikolatasıyla) ismi sıkça duyulmaya başlayan salzburg çikolata promosyonuyla da ismini güncel tutmaya çalışmaktadır. içinde antep fıstığı ezmesinden başka badem ezmesi de vardır.

alte donau

U1'den (şehir metrosu) iki durak sonra kolaylıkla ulaşabileceğiniz bu hoş mekanda akarsu kenarında bir içecek ya da iyi bir akşam yemeği ile gezinize keyifli bir gün eklemiş olacaksınız. isterseniz alın kitabınızı defterinizi geçin tuna nehrinin karşısına ve tabiatla içiçe derslerinizi çalışın.

gustav klimt

arka plandan soyutlanmış portreler, sanki altından köpükler arasında mutlulukla ve zevkle yüzen insanlar, kadınlar... der kuss adlı eseriyle ünlüdür. bir art nouveau temsilcisi. yapıtlarının bir çoğunda gerçek altın kullanmıştır. geç dönem expressionist ressam.

diğer expressionistlerden farklı olarak renkleri daha yumuşak kullanır.

bu da resimlerine ince bir duygusallık verir.

habsburg hanedanlığı

alman krallık hanedanlığının genel anlamda 2 kolu vardır; ispanyol ve avusturya. birçok 'royal marriage' yani krallıklar arası evlilikler ile ispanya, bugünkü hollanda`daki kontluklar, napoli+sicilya, sardinya'da da hak elde etmiş oldular. ayrıca macaristanın mohaç savaşında osmanlılar tarafından yenilmesinden sonra avusturya, hem macaristan hemde bohemya tahtına çıkıp bildiğimiz avusturya-macaristan olmuştur.

egon schiele

schiele'nin desenleri, eskizleri, ve tabloları, viyana'da museumsquartier'de bulunan leopold museum'da hayranlıkla izlenebilir. özellikle kadın betimlerinde,keskin linear hatlarla yuvarlak kıvrımları nasıl olup da böyle ustaca bıraraya getirebildiğine şaşmamak elde değil. kent-kasaba tabloları olağanüstü; insan tasvir ederken takındığı agresif tutumdan uzaklaşıp, belki de kendine kurmak istediği hayatı yansıtır gibi. ilk zamanlarına ait çalışmaları klimt'e oldukça yakın olmakla beraber, kısa süre içinde kendi kişiliğini ortaya koyabilmiş olduğu gözlenebilmekte. kendini resmettiği tablo etkileyici olduğu kadar ürkütücü de... 28 yıl yaşamasına rağmen schiele, kısacık yaşamında 3000'den fazla çizim ve 300'e yakın tablo üretti. egon schiele'nin son yapıtı, aynı zamanda kendi ölüm yılı da olan 1918'de karısını çizdiği bir portredir. bu portrenin çizildiği günün ertesinde, karısı ölür. öldüğünde 6 aylık hamiledir. schiele de, aynı yıl, doğum gününden 3 gün sonra yaşamdan ayrılır.

johann und richard strauss

avusturyalı baba - oğul bestecilerin ortak adı. mavi tunanın bestecisi olanı ve daha meşhur olanı johann strauss jr'dır. hayatı filmlere konu olmuştur. baba strauss`un en meşhur eseri ise radetzkymarsch`dır.

wolfgang amadeus mozart

ünlü avusturyalı bestecidir. mozart`ın tam adı "wolfgangus theophilus johannes chrysostomus mozart"tır. johannes chrysostomus 4. yüzyılda istanbul'da yaşamış, adına sonradan besteler de yapılmış bir piskopostu, ve anma günü mozart'ın da doğumgünü olan 27 ocak'a geliyordu. theophilus ise latincelestirilmiş, yunanca bir isimdi ve tanrı sevgisi anlamına geliyordu. mozart bu ismi çokda beğenmediğinden, daha hoş tınılı, italyan-latin kökenli amadeus'a çevirir, ki bunun tam karşılığı da almanca gottlieb ismine denk gelir; bu isme de rastlanır zaman zaman mozart'ın adının yanında. mozart sıkca amadeus'tan ziyade fransız-viyana usulü amadé derdi kendine, imzasını da "wolfgang amadé mozart" diye atardı yer yer.

1756-1791 salzburg doğumlu daha çok küçük yaşlarda müzik çalışmalarında başarılı olmuştur. 4 yaşlarında piyano çalmaya, 5 yaşında beste yapmaya başlamış ilk operasını 1768 de viyana`da vermiştir. 1782 de evlenir, 6`tı çoçuğu olur ancak bunlardan 2`si yaşar. bundan sonraki yaşamını beste yapmaya ve konser çalışmalarına adar. 1784-1787 yılları yaratıcılık bakımından en verimli yıllarıdır. son yıllarda sağlık durumu ve mali durumu bozulur ve çok genç yaşta ölür. 20 opera 52 senfoni 70 den çok arya ve şarkı 40 lied 18 sonat 50 den çok konçerto bestelemiştir.

bestelerinden başlıcaları: die zauberflöte (sihirli flüt), gece kraliçesi, don giovanni, le nozze di figaro, saraydan kız kaçırma (die entführung aus dem serail), idomeneo, cosi fan tutte, jüpiter senfonisi, mozart requiem, keman ve viyola icin konçertant senfoni(sinfonia concertante), gran partitia.

nobel ödülü almış avusturyalılar

robert bárány (tıp)

fritz pregl (kimya)

julius wagner-jauregg (tıp)

karl landsteiner (tıp)

hans fischer (kimya)

erwin schrödinger (fizik)

otto loewi (tıp)

victor franz hess (fizik)

wolfgang pauli (fizik)

konrad lorenz (tıp)

baroness bertha sophie felicita von suttner (barış)

alfred hermann fried (barış)

elfriede jelinek (edebiyat)

seegrotte

avrupa`nın en geniş yeraltı gölü/mağarası. viyana yakınındaki küçük bir kasaba olan hinterbrühl`de bulunur. ikinci dünya savaşı esna-

sında almanlar tarafından, yeraltının daha korunaklı olduğu düsüncesiyle, uçak üretimi yapıldığı ve dünyanın ilk jet uçaklarından olan `Heinkel HE 162 Salamander`ın üretildiği yer. şimdilerde her yıl yüzbinlerce turistin ziyaret ettiği ve içinde kayıkla tur yapmanın mümkün oldugu doğa harikası bir gezi mekanı.

avusturya tünel açma yöntemi

orijinal açılımı "neue österreichische tunnel methode" olan bu metod avusturya`lıların ürettiği bir yöntemdir. bu yöntemin esası, kazı yapılırken meydana gelebilecek olan kaya hareketlerini baştan hesaba katmak ve bu hareketleri disiplinli bir şekilde kontrol ederek bir tünel inşaatı için oldukca ince yapılarla inşaatın yapılmasını sağlamaktır.

İngilizcesi `new austrian tunelling method`olan bu yöntem dağ tünellerinin tasarım ve yapımında en yaygın olarak kullanılan tünel açma yöntemidir. 1982'de tamamlanan nakayama tüneli'nden bu yana standart bir yöntem olarak kullanılmaktadır.

avusturya milli marşı

land der berge land der ströme

land der berge, land am ströme,

land der äcker, land der dome,

land der hämmer, zukunftsreich.

heimat bist du grosser söhne,

volk begnadet für das schöne,

vielgerühmtes österreich,

vielgerühmtes österreich!

heiss umfehdet, wild umstritten,

liegst dem erdteil du inmitten

einem starken herzen gleich.

hast seit frühen ahnentagen

hoher sendung last getragen,

vielgeprüftes österreich, vielgeprüftes österreich.

mutig in die neuen zeiten,

frei und gläubig sieh uns schreiten,

arbeitsfroh und hoffnungsreich.

einig lass in brüderchören,

vaterland, dir treue schwören,

vielgeliebtes österreich, vielgeliebtes österreich

ingilizcesi:

land of mountains land of rivers

land of mountains, land on the river,

land of fields, land of cathedrals,

land of hammers, with a rich future,

you are the home of great sons,

a nation blessed by its sense of beauty,

highly praised austria, highly praised austria.

strongly fought for, fiercely contested,

you are in the centre of the continent

like a strong heart,

you have born since the earliest days

the burden of a high mission

much tried austria, much tried austria.

watch us striding free and believing,

with courage, into new eras,

working cheerfully and full of hope,

in fraternal chorus let us take in unity

the oath of allegiance to you, our country,

our much beloved austria, our much beloved austria.

tuna adası festivali

her yıl haziran ayı içersinde viyana-tuna adasında gerçekleştirilen ve hertürlü müzik stilinin temsilcisi çok sayıda şarkıcının katıldığı, değişik gösteri ve dinletilerin sunuldugu, 16 sahnesi ve eğlence parkıyla, avrupa`nın en büyük açık hava festivali.  

uno-city

birleşmiş milletler`in dünyada üç tane merkez binası vardır.

bunlar cenevre, new york ve viyana`dadır. viyana`daki birleşmiş milletler binası 1973-79 yılları arasında viyana`nın 22. bölgesinde ilginç bir mimari tarzda yapılmış, epsilon biçiminde inşa edilmiş bir yapıdır.

bina kompleksi çalışan kişilerin hertürlü ihtiyaçlarını karşılayacak donanımda ve büyüklükte inşa edildiği için uno-city (united nations organization city) olarak adlandırılmıştır.

opec

(organization of petroleum exporting countries)

1960 yılında petrol ihraç eden 13 ülke tarafından petrol politikalarını koordine etmek üzere kurulmuş, merkezi viyana`da bulunan organizasyon.

avusturya okulu

von thünen, dupuit, cournot, ellet ve jevons, marjinal analizi birbirinden bağımsız olarak formüle etmişlerdi. marshall’dan önceki neo-klasik iktisatçılar arasındaki tartışmada marjinal analiz ve özellikle marjinal fayda konusunda önemli katkılarda bulunan bir grup yazar daha yer almaktadır. avusturya okulu olarak bilinen bu okulun ilk yazarı carl menger’dir (1840-1921) İki öğrencisi friederich von wieser (1851-1926) ve eugen von böhm-bawerk (1851-1913), onunla birlikte viyana üniversitesi’nde çalışmışlardır. daha geniş bir açıdan ele alındığı takdirde, bu üçlü gruptan sonra ikinci bir kuşağı oluşturan joseph schumpeter ve ludwig von mises’i, üçüncü bir kuşağı oluşturan fritz machlup, gottfried haberler, friedrich von hayek ve oskar margestern’i de avusturya okulu’ndan etkilenenler olarak ele almak gerekir.

avusturya okulu’nun üçlüsünü birarada incelemekte özel bir zorunluluk vardır.

menger’in fayda teorisini bağımsız olarak ortaya koymasından sonra böhm-bawerk ve özellikle von wieser, menger’in katkısını genişlettiler, geliştirdiler.

her üç yazarın ekonomik analiz yaklaşımlarında önemli ortak unsurlar yer almaktadır. atıf teorisi, yani sermaye mallarının değerlerini ürettikleri tüketim mallarından elde ettiklerini açıklayan teori her üçü tarafından geliştirilmiştir.

değer hakkındaki bu yaklaşım, adam smith tarafı dan öne sürülen ve alfred marshall tarafından geliştirilen değerlerin arz ve talebin karşılıklı oluşumu teorisiyle çatışmaktadır.her üç yazar da, ekonomik analiz yaparken, fonksiyonel matematiksel bir yaklaşımda bulunmak yerine, edebi sözlere dayanan bir ifade kullanmışlardır. menger’in başlangıçtaki popülaritesine matematik formül kullanmamak hususundaki aşırı eğilimi yardımcı olmuş tur.

fayda, talep ve üretim fonksiyonlarında süreksizlik ve aralık (fasıla) fikrini her üçü de kullanmıştır. demek ki fayda fonksiyonu bir seri merdiven basamağından oluşmaktadır. matematik analizi ve sürekli fonksiyonlar kullanmış olan jevons, dupuit, cournot ve marshall, bu konuda farklı bir yaklaşım kullanmışlardır.

viyana üniversite kütüphanesi

viyana üniversitesinin kütüphanesi 6,5 milyon kitap mevcuduyla avusturya'nın en büyük kütüphanesidir; ayni zamanda almanca konusulan ülkelerin en eski kütüphanesidir (kuruluş tarihi: 1365). viyana üniversitesi kütüphanesinden üniversite öğrencileri, hangi üniversiteden olursa olsun ücretsiz, öğrenci olmayan kişiler az bir ücret karşılğında yararlanabilir.

magna steyr

avusturya´nın graz şehirinde kurulu dev otomobil fabrikası. nitelikli teknolojik altyapısıyla traktör üretmiş ve dünyanın değişik ülkelerine çok fazla sayıda traktör ve yedek parça satmış olan steyr´in, dünyanın büyük markaları için çalışan yeni sürümü mercedes, bmw, saab, chrysler markaları için her türlü mühendislik, üretim ve pazarlama hizmetlerini sunar. ayrıca işletmenin içerisinde fotoğraf makineli cep telefonu bulundurmak yasaktır.

bologna süreci

1999 yılında 29 avrupa ülkesinin eğitim bakanlarının italya'nın bologna kentinde yaptıları ortak açıklamayla başlayan sürec. amaç 2010 yılına kadar avrupa yüksek öğrenim sistemini reforme etmek ve farklı üniversite eğitim tarzlarını bir sisteme entegre etmek. bunun için 4 yıl süren ve sonunda 'magister' sıfatıyla mezun olunan bölümlerin aşama aşama 3 yıllık bakkalaurat ve 2 yıllık yüksek lisansa dönüştürülmeleri ve ortak bir kredi sistem transferinin uygulanmaya konması düşünülmüştür. ects (european credit transfer system) ile bologna anlaşmasına üye 45 ülkede alacağınız kredi sayısı, üye başka ülkelerde aynen geçerli olacaktır.

120

Viyana Üniversitesinin sunduğu bölüm sayısı. Bizans kültürü ve dili, konsekütif çeviri, Kelt dilleri gibi 'egzotik' bölümlerden tutun da İşletme, İktisat, Enformatik, Basın-Yayın gibi çok yaygın ve 'klasik' bölümlere sahiptir. Moleküler Biyoloji, Scientific Computing, bilişim yönetimi gibi yıldızı son zamanlarda yükselen bölümlere de rastlamak mümkündür.

33.000

Avusturya üniversitelerinde okuyan yabancı öğrencilerin sayısı.

Bu rakam toplam üniversite öğrenci sayısının 18,7 lik kesimine karşılık gelmektedir ve bu oran ile - OECD'nin verilerine göre - Avustralya ve İsviçre'den sonra yabancı öğrencilerin en fazla tercih ettiği ülke konumundadır.

4195 öğrenci 'Erasmus' programı çerçevesinde Avusturya'ya gelmiştir.

Avusturya'ya gelen öğrenciler uyruk olarak en fazla Almanya'dan gelmektedir.

Ondan sonra sayı olarak en çok İtalya'dan gelen öğrencilere rastlamak mümkündür.

Ardından Avusturya'ya komşu olan çevre ülkelerden gelen öğrenciler gelir.

Türkiye'den gelen öğrenciler Avusturya üniversitelerinin yüksek eğitim kalitesinin yanında düşük harçlara sahip olması ve Avusturya'nın yaşam düzeyi yüksek ve son derece emniyetli bir ülke olması gerçeğini yavaş yavaş keşfettiklerinden son yıllarda rağbet iyice artmıştır.

Yabancı öğrenciler tarafından en çok tercih edilen bölümler Ekonomi bilimleri (İşletme, İktisat, Uluslararası işletme, vb.), Sosyal bilimler ve Hukukdur.

atıl kutoğlu

1968 yılında İstanbul'da doğan ünlü modacı, Beymen ve Vakko'da çalışarak meslek hayatına başladı. 1999 yılında dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz'ın eşi Berna Yılmaz'ın davetiyle gerçekleştirdiği Osmanlı Koleksiyonu yoğun ilgi gördü. 2005 yılında Avusturya'da birçok ünlüyü geride bırakarak yılın en önemli 1000 kişisi arasına girdi.

Kendisi Avusturya’da yaşamaktadır.

Avrupa başta olmak üzere dünyaca ünlü bir çok politikacı, işadamı ve sanatçıyı giydiren ünlü modacının kıyafet tasarladığı ünlülerden bazıları şöyle: Emily Lloyd, Princess Francesca von Habsburg, Princess Ira von Fürstenberg, Princess Michael of Kent, Princess Nilüfer,  pop-star Viktor Lazlo, Elizabeth Jagger, Mica Ertegün, Princess Camilla von Habsburg, Arriana und Hubertus von Hohenlohe, Blaine Trump, Sonja Kirchberger, Barbara Wussow, Catherine Zeta-Jones, Naomi Campbell, Lauren Bush (Başkan'ın yeğeni), Nabila Kashoggi, Avusturya Dışişleri Bakanı Dr. Ursula Plassnik, Padma Lakshmi-Rushdie.

New York Fashion Show'a 7 yıldır katılan tek Türk modacı olan Kutoğlu, 2008 yılında Las Vegas Fashion Show'a davet edildi. Kendi ismiyle bir marka olan Atıl Kutoğlu markalı ürünler, New York'ta 20 değişik noktada satılıyor.

130

Viyana Üniversitesindeki yabancı öğrencilerin geldikleri ülke sayısı.

Yani 130 farklı ülke vatandaşı öğrenci okumaktadır Viyana Üniversitesinde.